Karaya çekmek, bakımın ilk adımıdır.

Çekek, teknenin sudan çıkarılıp karada güvenli biçimde desteklenmesi işidir. Basit bir vinç hareketi gibi görünse de, teknenin gövdesine gelecek yükü belirleyen ve tüm kış boyunca sürecek bir duruşu kuran adımdır.

Çekek öncesi hazırlık

Lift günü başlamadan önce yapılması gerekenler vardır:

• Teknenin güncel ağırlık ve draft bilgisi, sapan (kayış) yerleşimi için gereklidir.
• Gövde altındaki çıkıntılar — şaft, pervane, sonar, stabilizatör, log — kayışların geleceği yerleri belirler; teknenin çekek planı varsa paylaşılmalıdır.
• Yakıt ve su tankları genelde azaltılır; ağırlık merkezi ve toplam yük düşer.
• Deniz vanaları, seyir ekipmanı ve gevşek eşyalar için kısa bir liste yapılır.

Lift ve sapan yerleşimi

Travel lift kayışları rastgele yerleştirilmez. Kayışlar, gövdenin yük taşıyabilen bölgelerine gelmeli; şaft, pervane ve dümene temas etmemelidir. Yanlış yerleşim, kaldırma sırasında gövdede lokal baskı ve iz bırakır.

Kaldırma yavaş ve kontrollü yapılır. Tekne havadayken karina ilk kez tam görünür — bu, durum tespiti için en değerli andır: blister izleri, çatlak, kavitasyon aşınması ve anot durumu bu aşamada fotoğraflanır.

Karina yıkama: neden hemen?

Karina yıkaması tekne sudan çıkar çıkmaz yapılır. Sebebi basittir: deniz canlıları ve yosun ıslakken kolay kalkar, kuruduktan sonra yüzeye kabuk gibi yapışır ve sökülmesi hem zorlaşır hem de boyaya zarar verme riski doğurur.

Yıkama sonrası yüzey kuruduğunda karina boyasının durumu görülür. Boya katmanının kalınlığı ve tutunması, bir sonraki adımı belirler; antifouling yenilemesi bu değerlendirme sonrasında planlanır.

Blokaj ve kış duruşu

Tekne karada, omurga altındaki bloklar ve yanlardaki payandalarla (stand) desteklenir. Yükün büyük kısmını omurga taşır; payandalar dengeyi sağlar, taşımaz.

• Payanda sayısı ve yerleşimi tekne boyuna ve gövde formuna göre belirlenir.
• Zemin sağlam olmalı; yağmurla yumuşayan zeminde payandalar gömülür ve denge bozulur.
• Uzun süreli duruşlarda periyodik kontrol gerekir: rüzgâr, sıcaklık farkı ve zemin oturması payandaları gevşetir.

Kışlama kontrol listesi

1. Motor ve jeneratörde kışlık bakım: yağ, filtre ve soğutma devresi.
2. Su tesisatının boşaltılması; donma riski olan hatlarda antifriz.
3. Akülerin durumu ve şarj planı.
4. Havalandırma: kapalı ve nemli ortam küf demektir; nem alıcı ve hava sirkülasyonu.
5. Örtü (branda) gerginliği: gevşek örtü sürtünüp jelkotu aşındırır, sıkı örtü nefes almaz.
6. Sezon açılışında yapılacak işler listesi — kışın planlanan iş, ilkbaharda kuyruğa girmez.

Kışlama takvimi ve periyodik kontroller için yat bakım takvimi yazımıza da göz atabilirsiniz.